Gaziantep İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Yemliha Aksoy, kış aylarında sobadan sızan gazdan zehirlenmelere karşı vatandaşları uyardı.

Kış aylarının gelmesiyle birlikte ısınmak için soba kullanılan evlerde yanlış kullanım, ihmal ve hatalı baca bağlantılarından çok sayıda insan zehirleniyor veya hayatını kaybediyor.

Gaziantep İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Yemliha Aksoy, kış mevsiminin iyice hissedildiği bu günlerde karbon monoksit zehirlenmelerine karşı daha dikkatli olunması konusunda vatandaşlara uyarılarda bulundu.

Aksoy, “Kış aylarında ısınmak için kullandığımız sobaların dikkatsiz kullanımı, zehirlenme ve ölüme yol açabilir. Soba, bacalar, ocak, şofben ve şöminelerden sızan karbonmonoksit birçok kişinin hayatlarını kaybetmesine neden olabilir. Gazyağı, odun, ev içinde mangal yakılması, şofben yanması, kömür, hatta doğal gaz yanması sırasında karbonmonoksit açığa çıkabilir. Sobaların yol açtığı yangın ve karbonmonoksit zehirlenmeleri can ve mal kaybına yol açarken baca gazlarına bağlı olarak evimizin havası da büyük ölçüde kirlenebilir. Birçok soba yangını sobalardan çok bacalardaki yetersizliklerden kaynaklanmaktadır” dedi.

Dr. Aksoy, şu uyarılarda bulundu:

BACANIN HAZIRLANMASI: Soba kurulmadan önce bacanızı temizletiniz. Bacalara yağmur suları, kuşlar, ağaç yaprakları v.b. maddelerin girmesini engellemek, Rüzgarın yönünü ayarlamak için mutlaka şapka kullanılmalıdır. Baca gazlarının soğumasını azaltmak, baca tepmesini önlemek ve hava şartlarının etkisini azaltmak için bacalar yalıtılmalı veya baca duvarı kalınlığı en az 10 cm olmalıdır. Bacalardaki yapısal bozulmalar hemen onarılmalıdır. İdeal yanma için en etkili baca yüksekliği en az 3,5 m en fazla 5 m olmalıdır. Bütün havalandırma boruları çatıdan en az 1 metre yüksekte olmalıdır. Sık sık baca tepmesi oluyorsa, baca deliğinin uygun olup olmadığı kontrol ettirilmelidir. Rüzgar yönüne göre yön değiştiren baca kapakları taktırılmalıdır. Bacalar ayda bir kez temizlenmelidir.

SOBANIN HAZIRLANMASI VE YAKILMASI: Soba odanın içinde en uygun yere yerleştirilmelidir. Sobanın altına yanıcı olmayan bir maddeden altlık konmalıdır. Zorunlu olmadıkça fazla dirsek kullanılmamalıdır. Soba borusu bacaya fazla sokulmamalı ve boru bacayı daraltmamalıdır. Soba, dirsek ve boru eklem yerleri duman sızdırmamalı, eklem yerleri birbirine uygun bir şekilde geçirilmelidir. Sobanın içi ilk kez kullanılmadan önce mutlaka temizlenmelidir.

Sobamızı en fazla üçte iki nispetinde kömür ile doldurmalıyız. Sobamızda tutuşturmayı mutlaka üstten yapmalıyız. Sobamızı alttan tutuşturduğumuz zaman kömür içindeki uçucu maddeler yanmadan dışarı gider. Soba tutuşuncaya kadar alt ve üst delikleri açık tutulur. Soba tutuştuktan sonra sobamızın deliklerini kademeli olarak kapatmalıyız. Soba yakıtla beslenirken, yeni atılan yakıtın üzerine kor halindeki yakıttan bir miktar konulması, sobada yakıtın sürekli olarak üstten yakılmasını sağlar. Yatmadan önce sobaya kesinlikle yakıt konulmamalıdır. Yanmakta olan sobaya kesinlikle yeni kömür ilave etmeyiniz. Kömür sobanız sönmemiş ise yanan kömür üzerine su dökerek söndürmeyiniz!

LODOSLU VE FIRTINALI HAVALARDA SOBANIZI YAKMAYIN

Özellikle alçak basınçlı lodoslu havalarda ölüm olayları artmaktadır. Sobalar günlük temizlenmeli. Soba borusuna çamaşır kurutmaya yönelik aksesuarlar takılmamalıdır. Sobalar tavandan duvardan ve diğer eşyalardan emniyetli bir uzaklıkta olmalıdır. Sobanın kullanıldığı yerlere yeterli hava girişi sağlanmalı, bunun için öncelikle ortam sık sık havalandırılmalıdır. Çünkü yakıtlar yanarken ortamın oksijenini de tüketmektedir.

Karbondioksit renksiz ve kokusuz olduğundan çoğu kez fark edilmez. Karbonmonoksit zehirlenmesinde; zonklayıcı tipte baş ağrısı, görme bulanıklığı, bilinç bulanıklığı, huzursuzluk olur. Bulantı, kusma, havaleler ve değişen derecelerde bilinç kaybı görülebilir. Ancak zehirlenme olup olmadığını gösteren özel bir belirti aranmamalı, kuşkulanıldığında bir gaz sızıntısı olduğunda hemen pencereler açılarak belirti ne olursa olsun kişi açık havaya çıkarılmalıdır. Evde bir kişi fenalaştığında evdekilerin hepsi açık havaya çıkmalıdır.

Zehirlenen bir kişiye yardıma koşan kişi de zehirlenme tehlikesine karşı kendisini korumalıdır. Hemen camlar açılmalı, açılmıyorsa kırılmalıdır. Hasta hızla ortamdan uzaklaştırılmalıdır. Açık havaya çıkıldığında ya da tehlikeden uzaklaştırıldığında hava yolu açık değil ise hava yolu açılmalı. Herhangi bir zehirlenme şüphesi halinde vatandaşlarımız derhal en yakın sağlık kuruluşuna müracaat etmeli; Acil Sağlık Hizmetlerinin 112 Nolu Telefonu ile yardım talebinde bulunmalıdırlar.

Ayrıca içinde bulunduğumuz soğuk kış günlerinde sobaların ve kaloriferin özellikle yanma saatlerine denk gelen sabah erken ve akşam saatlerinde özellikle KOAH, Bronşit, Astım, Kronik Kalp hastalıklarının çok yaşlı ve çocukların daha dikkatli olmaları gerekmektedir.