Son yıllarda bayramlar, tatil ya da işten uzaklaşmanın bir fırsatı olarak görülüyorsa da aslında çok daha başka anlamlar barındırıyor.

'En yakın komşusuyla bile yabancı olanlara' alışkanlıklarını tersine dönüştürme imkânı sunuyor Bayram. Anne babalar, gurbette çalışanlar, bir şekilde sevdiklerinden uzakta olanlar özlemlerini bu sayede giderirken, unutulan masumiyet, çocukluk ve paylaşma duygusunu hatırlatıyor. En önemlisi de küslerin barışmasına vesile oluyor. Hısım akrabayı ve yaşlıları ziyaret etme, alâkayı devam ettirme, akrabanın kusurlarını affetme olanağı veriyor. 'Yapacağınız ziyaretle bayramı fırsata dönüştürebilirsiniz' diyen Yazar Senai Demirci bu günlerde hastanelerde, huzurevleri, çocuk esirgeme yurdu ve hapishanelerde yalnızlıktan mahsunlaşan gönülleri sevindirmenin önemine işaret ediyor.

Dargınlıkları unutma, komşuları hatırlama zamanı
Son yıllarda bayram, tatil ya da işten uzaklaşma için bir fırsat olarak görülüyorsa da aslında çok daha başka anlamlar barındırıyor. Senai Demirci'nin ifadesiyle bayramlar bize unuttuğumuz masumiyeti, çocukluğumuzu ve paylaşmayı hatırlatıyor. Anne babaların, gurbette çalışanların, bir şekilde sevdiklerinden uzakta olanların özlemlerini gidermesi için fırsat sunuyor. Komşuları ziyaret etmeye, en önemlisi de küslerin barışmasına vesile oluyor. Sıla-i rahim yani 'Hısım akrabayı ve din kardeşlerini ziyaret etme, alâkayı devam ettirme, akrabanın kusurlarını affetme' olanağı veriyor.

Hastane, huzurevi, çocuk esirgeme yurdu ve hapishanelerde yalnızlıktan mahzunlaşan gönülleri sevindirmek, yetim ve öksüzlerin içlendiği böylesine özel günlerde onları yalnız bırakmamak, dua bekleyen ölmüşler için mezarlıkları ziyaret etmek sıla-i rahmin önemli bir parçası. Yüce Allah'ın Ra'd Suresi'nde yer alan Allah'ın, görüp gözetilmesini emrettiklerini görüp gözetirler. ayeti Müslümanlara bu anlamda verilmiş bir mesaj. Peygamber Efendimiz de sıla-i rahmin değerini anlamamız için bir hadis-i şerifinde, Nesebinizden sıla-i rahim yapacaklarınızı öğrenin. Zira sıla-i rahim akrabalarda sevgi, malda bolluk, ömürde uzamadır. diyor. Bir diğer hadis-i şerifinde ise ziyaret ve iyiliğin önemini vurguluyor: Rızkının bol olmasını ve ömrünün uzun olmasını isteyen kimse, akrabalarına ziyaret ve iyilikte bulunsun.

Televizyon programcısı ve yazar Senai Demirci, bayramların unuttuğumuz çocukluğumuzu hatırlattığını belirterek, Ramazan bize bir lokmaya hasret kalmayı, küçük şeylere de sevinebilmeyi öğretti. Adeta masumiyeti bir daha hatırladık. diye konuşuyor. Çağımızın, insanları parçalayarak ayırdığına dikkat çeken Demirci, sözlerini şöyle sürdürüyor: Bayramla birlikte komşuyla komşu, evlatla ana-baba hatta eşyayla insan arasında bile bir münasebet olmalı. Sıla-i rahim müminlere farzdır. Bu bayram içimize bir daha dönerek çevremizdeki her şeye farklı bir gözle bakalım. Çünkü tüketim toplumu bir eşyayı bile sevip benimsememize izin vermiyor. Elimizdekinden bizi tiksindirerek hep bizim olmayanı arzulamayı öğretiyor. İlahiyat profesörü Süleyman Ateş de bayramların küslerin barışması için önemli bir vesile olduğunu vurguluyor. Uzakların yakınlaşacağı, kırgınlıkların bertaraf edileceği bir sevinç günü olan bayramların giderek ruhunu yitirmesinden üzüntü duyduğunu ifade eden Ateş, oysa sıla-i rahmin Kur'an-ı Kerim'in bir emri olduğunu vurguluyor. Profesör Ateş, komşularla bayramlaşma, uzak akrabalarla telefonlaşma ve mesajlaşmanın da sıla-i rahim olduğunu belirtiyor. İlahiyat profesörlerinden Saim Yeprem ise şunları söylüyor: Hem milli hem de dinî kültürümüzü yansıtan akraba ziyaretleri, komşuluk ilişkileri ve insanları sevindirme duygusu bayramlarla tekrar canlandırılabilmeli.

Hatırlanmayı bekleyen gönüller
Anne, baba ve akrabalar: Bayram bir fırsat kabul edilerek anne babamız, kardeşlerimiz ve yakın akrabalarımız mutlaka ziyaret edilmeli. Hayır, duaları alınarak akrabalık ilişkileri geliştirilmeli.

Dargınlar: Dargınların barışması için de bayram uygun bir ortam sunuyor. Bayram ziyareti, toplumsal buluşma, hoşgörü ve af kültürünün önemli bir unsuru olarak kültürümüzde yerini koruyor.

Komşular: Bugün duvarların ayırdığı apartmanlar içerisinde kopukluklar yaşanıyor. Yan dairedeki komşumuzu bile tanımıyoruz. Bayram, randevu almadan komşuyu ziyaret etmeye fırsat tanıyor.

Yaşlı ve hastalar: İhtiyarlık ve rahatsızlığın getirdiği zorluklarla mücadele eden yaşlı ve hastaları, bir nebze neşelendirmek ve kendimize dersler çıkarabilmek için onları mutlaka ziyaret etmeliyiz.

İmece usulü bayram hazırlığı
Konya'da bayram ikramları imece usulü hazırlanıyor. Ev hanımları, birbirinden lezzetli börek, gözleme, sarma ve baklavaları elbirliğiyle yapıyor. Emine Çiçek, eskiden yapılan ikramları köy odalarında toplanan ahalinin hep birlikte yediğini anlatıyor. Artık bu tür uygulamaların tarihe karıştığını söyleyen Çiçek, köy odaları geleneğini komşularıyla mahalle aralarında bir araya gelerek yaşatmaya çalıştıklarını vurguluyor. Yıllar önce annesinin komşularıyla yardımlaştığını aktaran Çiçek, Şimdi de bizler bir bayrama hazırlık yapmak amacıyla bir araya toplandık. Aynı geleneği çocuklarımıza da öğretiyoruz. Komşularımızla bir yandan bayram hazırlıklarımızı tamamlarken diğer yandan komşuluk ilişkilerimizi güçlendiriyoruz. diyor.

Üzeri külle kaplı göçmen sacında yemekler pişiren Havva Onay ise gitgide gelenek ve göreneklerden uzaklaşılmasından yakınıyor. Apartmanlarda insanların birbirlerinden habersiz yaşadıklarına dikkat çeken Onay, şunları söylüyor: Kültürümüzü devam ettirmek için elimizden geldiğince çaba sarf ediyoruz. Bir komşumuzun sıkıntısı olduğunda ondan haberdar olmak, onun yardımına koşmak için ilişkilerimizi geliştiriyoruz. Komşularımızla sadece bayramlarda değil, çeşitli davet ve akşamlarda da bir araya geliyoruz.

Harçlıklarını mezar sulayarak çıkarıyorlar
Bayram çocuklar için ayrı bir sevinç kaynağıdır. Yeni elbiselerini giymek için sabahı zor ederler. Harçlık alabilmek için büyüklerin ellerini heyecanla öperler. Ancak dar gelirli ailelerin çocukları, bayramı çoğunlukla harçlıksız geçirir ya da kendisi çıkarır. Erzurumlu yoksul ailelerin çocukları da bayram harçlıklarını mezarlık sulayarak çıkarıyor. Yaşları 7-15 arasında değişen çocuklar, suladıkları mezar başına 1-2 YTL alıyor.

Miniklere 'diş fırçalama' uyarısı
Ramazan Bayramı'nın vazgeçilmez lezzetlerindendir baklava, çikolata ve şekerleme. Misafirliğe gidilen her yerde bu gıdalar mutlaka ikram edilir. Ve bu ikramları en çok çocuklar tüketir. Çocukların, 'çok şeker ve çikolata yeme' uyarılarını dikkate almadığını belirten uzmanlar, ailelere bunun yerine dişlerin fırçalanması konusunda ısrarcı olmalarını öneriyor. Gaziantep Avukat Cengiz Gökçek Devlet Hastanesi uzmanlarından Dr. Tamer Kutsal, Çok şeker, tatlı ya da çikolata yemek dişlere zarar vermez. Ancak ağzın temizlenmemesi ve dişlerin fırçalanmaması bakteri oluşumu ve diş çürümelerine neden olur. diyor. Ağız ve diş sağlığı açısından şekerli gıdalardan hemen sonra dişlerin temizlenmesi gerektiğini ifade eden Kutsal, bunun diş fırçasıyla yapılabileceği gibi ağzı su ile çalkalamak şeklinde de olabileceğini kaydediyor. Dr. Kutsal, yetişkinlerin de şekerli gıdaları aldıktan sonra en kısa sürede diş fırçası ile yoksa ağızlarını su ile çalkalayarak çocukları için örnek davranış sergilemeleri gerektiğini dile getiriyor. Serkan Canbaz, Gaziantep

Müzeler bayramda açık olacak
Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı tüm müzeler Ramazan Bayramı boyunca açık kalacak. Bayramın birinci günü saat 13.00'ten sonra ziyaretçi kabul edecek olan müzeler, diğer günlerde ise normal mesai saatleri arasında açık olacak. 'Müze Kart' uygulaması ile 20 YTL karşılığında yıl boyunca Türkiye'nin neresinde olursa olsun ücret ödemeksizin müzeleri gezme imkânı tanıyan Turizm Bakanlığı, bayramda da ziyaretçilerin ilgisini bekliyor. Bakanlık yetkilileri, Ramazan Bayramı'nın ailece müze gezmek için bir fırsat olduğunu belirtirken, bu mekânların tatil edilmediğini ifade ediyor. Bakanlığa bağlı müzelerin 'Müze Kart'ı olmayan ziyaretçiler için giriş fiyatları, Atatürk müzeleri ücretsiz olmak üzere 10-30 YTL arasında değişiyor. Yetkililer bu sebeple ziyaretçilere 'Müze Kart' almalarını tavsiye ediyor. Müze Kart'la ilgili bilgiler ve projeye dâhil olan üç yüzden fazla müzenin listesine 'www.müzekart.com' adresinden ulaşılabiliyor.